quyền nghi

Trong hoàn cảnh đặc biệt, anh ấy đã vận dụng quyền nghi để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Khả năng hoặc phép được tùy cơ ứng biến, hành xử linh hoạt cho phù hợp với hoàn cảnh thực tế: "quyền nghi" là một khái niệm chỉ sự cho phép hoặc năng lực điều chỉnh cách thức, quyết định hoặc hành động sao cho thích hợp với tình huống cụ thể, thường vượt ra ngoài những quy định thông thường hoặc nguyên tắc cố định.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Vị tướng ngoài biên ải được triều đình ban cho quyền nghi để đối phó với tình thế khẩn cấp. (Vị tướng ngoài biên ải được triều đình ban cho phép tùy cơ ứng biến để đối phó với tình thế khẩn cấp.)
  • Trong hoàn cảnh đặc biệt, anh ấy đã vận dụng quyền nghi để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả. (Trong hoàn cảnh đặc biệt, anh ấy đã vận dụng khả năng thích ứng với tình thế để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "thi hành quyền nghi": thực hiện quyền được tùy cơ ứng biến.
  • Người chỉ huy phải biết thi hành quyền nghi khi chiến trường có biến. (Người chỉ huy phải biết thực hiện quyền tùy cơ ứng biến khi chiến trường có biến động.)
• "theo quyền nghi": dựa trên sự cân nhắc, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế.
  • Mọi biện pháp đều được áp dụng theo quyền nghi, không cứng nhắc theo sách vở. (Mọi biện pháp đều được áp dụng dựa trên sự linh hoạt thích ứng, không cứng nhắc theo sách vở.)

Biến thể và từ gần giống

• Quyền biến (danh từ): khả năng hoặc phép thay đổi, biến hóa linh hoạt cho phù hợp; thường dùng với nghĩa tương tự "quyền nghi".
• Tùy cơ ứng biến (cụm từ/câu): hành động tùy theo cơ hội, tình thế mà thay đổi cho phù hợp; diễn giải rõ hơn cho hành động của "quyền nghi".
• Linh hoạt (tính từ): có khả năng thay đổi, điều chỉnh dễ dàng cho phù hợp với hoàn cảnh; là một đặc tính quan trọng của "quyền nghi".

Từ đồng nghĩa

• Quyền ứng biến: quyền được thay đổi, điều chỉnh cho phù hợp với tình hình.
• Quyền tùy nghi: quyền được tùy theo sự cân nhắc, đánh giá mà hành động (nghi: cân nhắc, suy xét).

Lưu ý về từ vựng

• Từ cổ, ít dùng trong ngôn ngữ hiện đại: "Quyền nghi" là một từ Hán Việt cổ, thường xuất hiện trong văn chương, sử sách hoặc các văn bản hành chính, pháp lý cũ. Trong giao tiếp hàng ngày hiện nay, người ta thường dùng các cách diễn đạt như "linh hoạt", "tùy cơ ứng biến", "cân nhắc theo tình hình" hơn.
• Sắc thái trang trọng, quyền lực: Từ này thường gắn với quyền hạn của người lãnh đạo, chỉ huy hoặc trong những tình huống quan trọng, đòi hỏi sự phán quyết thông minh vượt ra ngoài khuôn khổ thông thường.